Shirley

рд╕ाрд░ांрд╢

'рд╢рд░्рд▓ी' рд╢ाрд░्рд▓ोрдЯ рдм्рд░ोंрдЯे рдХा рдПрдХ рдЙрдкрди्рдпाрд╕ рд╣ै рдЬो 1811-1812 рдХे рдиेрдкोрд▓िрдпрди рдпुрдж्рдзों рдХे рджौрд░ाрди рдпॉрд░्рдХрд╢ाрдпрд░, рдЗंрдЧ्рд▓ैंрдб рдоें рд╕्рдеाрдкिрдд рд╣ै। рдпрд╣ рдкुрд╕्рддрдХ рд▓ूрдбाрдЗрдЯ рджंрдЧों (Luddite riots) рдФрд░ рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдЕрд╢ांрддि рдХी рдкृрд╖्рдарднूрдоि рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ै, рдЬрдм рдоिрд▓ рдоाрд▓िрдХों рдФрд░ рд╢्рд░рдоिрдХों рдХे рдмीрдЪ рддрдиाрд╡ рдЪрд░рдо рдкрд░ рдеा।

рдХрд╣ाрдиी рджो рдпुрд╡ा рдорд╣िрд▓ाрдУं, рдХैрд░ोрд▓िрди рд╣ेрд▓рд╕्рдЯोрди рдФрд░ рд╢рд░्рд▓ी рдХीрд▓्рдбрд░, рдХे рдЬीрд╡рди рдХे рдЗрд░्рдж-рдЧिрд░्рдж рдШूрдорддी рд╣ै। рдХैрд░ोрд▓िрди рдПрдХ рд╢ांрдд, рдЖрд╢्рд░िрдд рдФрд░ рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓ рдпुрд╡рддी рд╣ै рдЬो рдЕрдкрдиे рдЪाрдЪा, рдкाрджрд░ी рдХे рд╕ाрде рд░рд╣рддी рд╣ै, рдФрд░ рдоिрд▓ рдоाрд▓िрдХ рд░ॉрдмрд░्рдЯ рдоूрд░ рд╕े рдк्рдпाрд░ рдХрд░рддी рд╣ै। рд░ॉрдмрд░्рдЯ рдоूрд░ рдПрдХ рдоेрд╣рдирддी рд▓ेрдХिрди рдХрдаोрд░ рдЖрджрдоी рд╣ै рдЬो рдЕрдкрдиी рдоिрд▓ рдХो рд╡िрдд्рддीрдп рд╕ंрдХрдЯ рд╕े рдмрдЪाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ै। рдЙрд╕рдХी рдоिрд▓ рдкрд░ рд▓ूрдбाрдЗрдЯ рд╣рдорд▓ों рдХा рдЦрддрд░ा рдоंрдбрд░ा рд░рд╣ा рд╣ै।

рд╢рд░्рд▓ी рдХीрд▓्рдбрд░ рдПрдХ рдзрдиी рд╡ाрд░िрд╕ рд╣ै рдЬो рдЕрдкрдиी рд╕ंрдкрдд्рддि рдХा рдк्рд░рдмंрдзрди рдЦुрдж рдХрд░рддी рд╣ै। рд╡рд╣ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░, рдоुрдЦрд░ рдФрд░ рдордЬрдмूрдд рдЗрдЪ्рдЫाрд╢рдХ्рддि рд╡ाрд▓ी рдорд╣िрд▓ा рд╣ै рдЬो рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХे рд▓िрдП рдЕрдзिрдХ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдФрд░ рд╕рдо्рдоाрди рдХी рд╡рдХाрд▓рдд рдХрд░рддी рд╣ै। рдХैрд░ोрд▓िрди рдФрд░ рд╢рд░्рд▓ी рдХी рдЧрд╣рд░ी рджोрд╕्рддी рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै, рдФрд░ рдЙрдирдХे рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рд╕्рд╡рднाрд╡ рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХे рд▓िрдП рд╕рдоाрдЬ рдХी рдЕрдкेрдХ्рд╖ाрдУं рдкрд░ рд╕рд╡ाрд▓ рдЙрдаाрддे рд╣ैं।

рдЙрдкрди्рдпाрд╕ рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдмрджрд▓ाрд╡ों рдХे рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдФрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рдк्рд░рднाрд╡ों, рд╡рд░्рдЧ рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдФрд░ рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХी рд╕्рдеिрддि рдХो рдЧрд╣рд░ाрдИ рд╕े рдЪिрдд्рд░िрдд рдХрд░рддा рд╣ै। рдХैрд░ोрд▓िрди рдЕрдкрдиे рдЕрдХेрд▓ेрдкрди рдФрд░ рд░ॉрдмрд░्рдЯ рдХे рдк्рдпाрд░ рдХी рдХрдоी рд╕े рдЬूрдЭрддी рд╣ै, рдЬрдмрдХि рд╢рд░्рд▓ी рдХो рдЕрдкрдиी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдмрдиाрдП рд░рдЦрдиे рдФрд░ рд╕рдоाрдЬ рдХी рдЕрдкेрдХ्рд╖ाрдУं рдХो рдЪुрдиौрддी рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХрд░рдиा рдкрдб़рддा рд╣ै।

рдЬैрд╕े-рдЬैрд╕े рдХрд╣ाрдиी рдЖрдЧे рдмрдв़рддी рд╣ै, рд░ॉрдмрд░्рдЯ рдоूрд░ рдХो рд╡िрдд्рддीрдп рд╕рдлрд▓рддा рдХे рд▓िрдП рд╢рд░्рд▓ी рд╕े рд╢ाрджी рдХрд░рдиे рдХा рдк्рд░рд▓ोрднрди рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдХैрд░ोрд▓िрди рдХा рджिрд▓ рдЯूрдЯ рдЬाрддा рд╣ै। рд╣ाрд▓ांрдХि, рдЕंрддрддः, рд░ॉрдмрд░्рдЯ рдХो рдЕрдкрдиी рдЧрд▓рддिрдпों рдХा рдПрд╣рд╕ाрд╕ рд╣ोрддा рд╣ै рдФрд░ рд╡рд╣ рдХैрд░ोрд▓िрди рдХे рд▓िрдП рдЕрдкрдиे рд╕рдЪ्рдЪे рдк्рдпाрд░ рдХो рдкрд╣рдЪाрдирддा рд╣ै। рд╢рд░्рд▓ी рднी рд░ॉрдмрд░्рдЯ рдХे рднाрдИ, рд▓ुрдИ рдоूрд░, рдПрдХ рдХрдо рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдФрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕्рдеिрддि рд╡ाрд▓े рдЯ्рдпूрдЯрд░ рд╕े рдк्рдпाрд░ рдХрд░рдиे рд▓рдЧрддी рд╣ै, рдФрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдмाрдзाрдУं рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рдЙрд╕े рдЪुрдирддी рд╣ै।

рдкुрд╕्рддрдХ рдХा рдЕंрдд рджोрд╣рд░ी рд╢ाрджी рдФрд░ рдк्рд░ेрдо рдХी рдЬीрдд рдХे рд╕ाрде рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬो рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдФрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рдмाрдзाрдУं рдХो рдкाрд░ рдХрд░рддा рд╣ै। рдпрд╣ рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХी рдЖрдд्рдордиिрд░्рднрд░рддा, рд╕рдЪ्рдЪा рдк्рдпाрд░ рдФрд░ рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдХ्рд░ांрддि рдХे рджौрд░ाрди рдоाрдирд╡ीрдп рд╕ंрдмंрдзों рдХी рдЬрдЯिрд▓рддाрдУं рдкрд░ рдк्рд░рдХाрд╢ рдбाрд▓рддा рд╣ै।

рдХिрддाрдм рдХे рдЕрдиुрднाрдЧ

рдЕрдиुрднाрдЧ 1: рдкрд░िрдЪрдп рдФрд░ рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рд╕ंрдШрд░्рд╖

рдпрд╣ рдЕрдиुрднाрдЧ 19рд╡ीं рд╕рджी рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдХे рдпॉрд░्рдХрд╢ाрдпрд░ рдХे рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдкрд░िрджृрд╢्рдп рдХा рдкрд░िрдЪрдп рджेрддा рд╣ै, рдЬрд╣ाँ рдиेрдкोрд▓िрдпрди рдпुрдж्рдзों рдХे рдХाрд░рдг рдЖрд░्рдеिрдХ рдоंрджी рдФрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЕрд╢ांрддि рдлैрд▓ी рд╣ुрдИ рд╣ै। рд╡рд╕्рдд्рд░ рдЙрдж्рдпोрдЧ рдоें рдирдИ рдорд╢ीрдирд░ी рдХे рдЖрдЧрдорди рд╕े рд╢्рд░рдоिрдХों рдоें рдЧुрд╕्рд╕ा рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि рдЙрди्рд╣ें рд▓рдЧрддा рд╣ै рдХि рдорд╢ीрдиें рдЙрдирдХी рдиौрдХрд░िрдпाँ рдЫीрди рд░рд╣ी рд╣ैं। рдЗрд╕ी рдкृрд╖्рдарднूрдоि рдоें, рд╣рдо рд░ॉрдмрд░्рдЯ рдоूрд░ рд╕े рдоिрд▓рддे рд╣ैं, рдЬो рдПрдХ рдоिрд▓ рдоाрд▓िрдХ рд╣ै рдФрд░ рдЕрдкрдиी рдоिрд▓ рдХो рдЗрд╕ рдХрдаिрди рд╕рдордп рдоें рдЪрд▓ाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ै। рдЙрд╕े рд▓ूрдбाрдЗрдЯ рджंрдЧों рдХा рд╕ाрдордиा рдХрд░рдиा рдкрдб़рддा рд╣ै, рдЬрд╣ाँ рд╢्рд░рдоिрдХ рдорд╢ीрдиों рдХो рддोрдб़рдиे рдХे рд▓िрдП рдПрдХрдЬुрдЯ рд╣ो рд░рд╣े рд╣ैं। рдЗрд╕ рдоाрд╣ौрд▓ рдоें рдХैрд░ोрд▓िрди рд╣ेрд▓рд╕्рдЯोрди рдПрдХ рд╢ांрдд рдФрд░ рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓ рдпुрд╡рддी рд╣ै рдЬो рдЕрдкрдиे рдЪाрдЪा, рдкाрджрд░ी рдоिрд╕्рдЯрд░ рд╣ेрд▓рд╕्рдЯोрди рдХे рд╕ाрде рд░рд╣рддी рд╣ै। рд╡рд╣ рд░ॉрдмрд░्рдЯ рдоूрд░ рд╕े рдк्рдпाрд░ рдХрд░рддी рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рд░ॉрдмрд░्рдЯ рдЕрдкрдиी рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рдЪिंрддाрдУं рдоें рдЗрддрдиा рд╡्рдпрд╕्рдд рд╣ै рдХि рд╡рд╣ рдХैрд░ोрд▓िрди рдХी рднाрд╡рдиाрдУं рдкрд░ рдз्рдпाрди рдирд╣ीं рджे рдкाрддा। рд╡рд╣ рдЕрдкрдиे рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдп рдХो рдмрдЪाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╣рд░ рд╕ंрднрд╡ рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें рдирдП рддрд░ीрдХों рдХो рдЕрдкрдиाрдиा рдФрд░ рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕рдорд░्рдерди рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиा рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдЙрд╕े рдЕрдкрдиे рд╢्рд░рдоिрдХों рдХे рд╕ाрде рдЯрдХрд░ाрд╡ рдХा рд╕ाрдордиा рдХрд░рдиा рдкрдб़рддा рд╣ै।

рдХिрд░рджाрд░ рдХा рдиाрдо рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ рдк्рд░ेрд░рдгाрдПँ
рд░ॉрдмрд░्рдЯ рдоूрд░ рдоिрд▓ рдоाрд▓िрдХ, рдоेрд╣рдирддी, рдорд╣рдд्рд╡ाрдХांрдХ्рд╖ी, рдХुрдЫ рд╣рдж рддрдХ рдХрдаोрд░ рдФрд░ рд╡्рдпाрд╡рд╣ाрд░िрдХ, рдЕрдкрдиे рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдп рдХो рд▓ेрдХрд░ рдЪिंрддिрдд। рдЕрдкрдиे рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдп рдХो рд╕рдлрд▓ рдмрдиाрдиा, рд╡िрдд्рддीрдп рд╕्рдеिрд░рддा рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиा, рдЕрдкрдиे рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХा рднрд░рдг-рдкोрд╖рдг рдХрд░рдиा, рдЕрдкрдиी рдоिрд▓ рдХो рд▓ूрдбाрдЗрдЯ рд╣рдорд▓ों рд╕े рдмрдЪाрдиा।
рдХैрд░ोрд▓िрди рд╣ेрд▓рд╕्рдЯोрди рд╢ांрдд, рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓, рд╡िрдЪाрд░рд╢ीрд▓, рджूрд╕рд░ों рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░, рд╕ुंрджрд░, рдЕрдХेрд▓ी рдФрд░ рд╕्рдиेрд╣ рдХी рднूрдЦी। рдк्рдпाрд░ рдФрд░ рд╕ंрдЧрддि рдХी рддрд▓ाрд╢, рдЬीрд╡рди рдоें рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдЦोрдЬрдиा, рд░ॉрдмрд░्рдЯ рд╕े рдЕрдкрдиे рд░िрд╢्рддे рдХो рд╕рдордЭрдиा, рдЕрдкрдиे рдЕрдХेрд▓ेрдкрди рд╕े рдоुрдХ्рддि рдкाрдиा।
рдоिрд╕्рдЯрд░ рд╣ेрд▓рд╕्рдЯोрди рдХैрд░ोрд▓िрди рдХे рдЕंрдХрд▓, рдкाрджрд░ी, рд░ूрдв़िрд╡ाрджी, рджृрдв़рдиिрд╢्рдЪрдпी, рд╕рдоाрдЬ рдХे рдКрдкрд░ी рддрдмрдХे рдХे рд╕рдорд░्рдердХ, рдЕрдкрдиी рдкैрд░िрд╢ рдоें рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдмрдиाрдП рд░рдЦрдиे рдХे рдЗрдЪ्рдЫुрдХ। рдЕрдкрдиी рдкैрд░िрд╢ рдоें рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдмрдиाрдП рд░рдЦрдиा, рдХैрд░ोрд▓िрди рдХी рджेрдЦрднाрд▓ рдХрд░рдиा (рдЕрдкрдиे рддрд░ीрдХे рд╕े), рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдкрджाрдиुрдХ्рд░рдо рдХो рдмрдиाрдП рд░рдЦрдиा।

рдЕрдиुрднाрдЧ 2: рд╢рд░्рд▓ी рдХी рдПंрдЯ्рд░ी рдФрд░ рдмрджрд▓рддी рдЧрддिрд╢ीрд▓рддा

рдЗрд╕ рдЕрдиुрднाрдЧ рдоें рд╢рд░्рд▓ी рдХीрд▓्рдбрд░ рдХी рдПंрдЯ्рд░ी рд╣ोрддी рд╣ै, рдЬो рдЙрдкрди्рдпाрд╕ рдХी рджूрд╕рд░ी рдк्рд░рдоुрдЦ рдорд╣िрд▓ा рдкाрдд्рд░ рд╣ै। рд╢рд░्рд▓ी рдПрдХ рдпुрд╡ा, рдзрдиी рд╡ाрд░िрд╕ рд╣ै рдЬो рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдЕрдкрдиी рдкैрддृрдХ рд╕ंрдкрдд्рддि рдХा рдк्рд░рдмंрдзрди рд╕ंрднाрд▓рдиे рдХे рд▓िрдП рдЖрдИ рд╣ै। рд╡рд╣ рдХैрд░ोрд▓िрди рдХे рдаीрдХ рд╡िрдкрд░ीрдд рд╣ै: рд╕्рд╡рддंрдд्рд░, рдоुрдЦрд░, рдЖрдд्рдорд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ी рдФрд░ рдЕрдкрдиे рд╡िрдЪाрд░ों рдХो рд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░рдиे рд╕े рдирд╣ीं рдбрд░рддी। рд╡рд╣ рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХे рд▓िрдП рд╕рдоाрдЬ рдж्рд╡ाрд░ा рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рд╕ीрдоाрдУं рдХो рдЪुрдиौрддी рджेрддी рд╣ै рдФрд░ рдЕрдкрдиी рд╕ंрдкрдд्рддि рдХा рдк्рд░рдмंрдзрди рдПрдХ рдкुрд░ुрд╖ рдХी рддрд░рд╣ рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддी рд╣ै। рдХैрд░ोрд▓िрди рдФрд░ рд╢рд░्рд▓ी рдХी рджोрд╕्рддी рдмрд╣ुрдд рдЧрд╣рд░ी рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै, рдФрд░ рдЙрдирдХी рдмाрддрдЪीрдд рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХी рднूрдоिрдХाрдУं, рд╢िрдХ्рд╖ा рдФрд░ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдЬैрд╕े рд╡िрд╖рдпों рдкрд░ рдк्рд░рдХाрд╢ рдбाрд▓рддी рд╣ै। рд░ॉрдмрд░्рдЯ рдоूрд░, рдЬो рдЕрдкрдиी рдоिрд▓ рдХो рд╡िрдд्рддीрдп рд╕ंрдХрдЯ рд╕े рдмрдЪाрдиे рдХे рд▓िрдП рдмेрддाрдм рд╣ै, рд╢рд░्рд▓ी рдХी рджौрд▓рдд рдоें рджिрд▓рдЪрд╕्рдкी рд▓ेрдиे рд▓рдЧрддा рд╣ै। рд╡рд╣ рд╢рд░्рд▓ी рд╕े рд╢ाрджी рдХрд░рдХे рдЕрдкрдиे рд╡्рдпрд╡рд╕ाрдп рдХो рдмрдЪाрдиे рдХी рд╕ंрднाрд╡рдиा рджेрдЦрддा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдХैрд░ोрд▓िрди рдХा рджिрд▓ рдЯूрдЯ рдЬाрддा рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рд╡рд╣ рд░ॉрдмрд░्рдЯ рд╕े рдк्рдпाрд░ рдХрд░рддी рд╣ै। рдпрд╣ рд╕्рдеिрддि рд░ॉрдмрд░्рдЯ, рдХैрд░ोрд▓िрди рдФрд░ рд╢рд░्рд▓ी рдХे рдмीрдЪ рдПрдХ рдЬрдЯिрд▓ рдк्рд░ेрдо рдд्рд░िрдХोрдг рдмрдиाрддी рд╣ै, рдЬो рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рднाрд╡рдиाрдУं рдФрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ-рдЖрд░्рдеिрдХ рдордЬрдмूрд░िрдпों рдХे рдмीрдЪ рдЯрдХрд░ाрд╡ рдХो рджрд░्рд╢ाрддी рд╣ै।

рдХिрд░рджाрд░ рдХा рдиाрдо рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ рдк्рд░ेрд░рдгाрдПँ
рд╢рд░्рд▓ी рдХीрд▓्рдбрд░ рдзрдиी рд╡ाрд░िрд╕, рд╕्рд╡рддंрдд्рд░, рджृрдв़рдиिрд╢्рдЪрдпी, рдмुрдж्рдзिрдоाрди, рдЙрджाрд░, рдЕрдкрдиे рд╡िрдЪाрд░ों рдХो рд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी, рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ों рдХी рд╕рдорд░्рдердХ। рдЕрдкрдиी рд╕ंрдкрдд्рддि рдХा рдк्рд░рдмंрдзрди рдХрд░рдиा, рд╕рдоाрдЬ рдоें рдЕрдкрдиी рдкрд╣рдЪाрди рдмрдиाрдиा, рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХे рд▓िрдП рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХी рд╡рдХाрд▓рдд рдХрд░рдиा, рд╕рдЪ्рдЪे рдк्рдпाрд░ рдХी рддрд▓ाрд╢, рдЕрдкрдиी рд╢рд░्рддों рдкрд░ рдЬीрд╡рди рдЬीрдиा।

рдЕрдиुрднाрдЧ 3: рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рддрдиाрд╡ рдФрд░ рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рд╕ंрдХрдЯ

рдЬैрд╕े-рдЬैрд╕े рдХрд╣ाрдиी рдЖрдЧे рдмрдв़рддी рд╣ै, рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдЕрд╢ांрддि рдФрд░ рд▓ूрдбाрдЗрдЯ рд╣рдорд▓ों рдХा рдЦрддрд░ा рдФрд░ рднी рдЧंрднीрд░ рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै। рд░ॉрдмрд░्рдЯ рдоूрд░ рдХी рдоिрд▓ рдкрд░ рд╣рдорд▓ा рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдЙрд╕े рднाрд░ी рдиुрдХрд╕ाрди рд╣ोрддा рд╣ै рдФрд░ рд╡рд╣ рджिрд╡ाрд▓िрдпेрдкрди рдХे рдХрдЧाрд░ рдкрд░ рдкрд╣ुँрдЪ рдЬाрддा рд╣ै। рд╡рд╣ рд╢्рд░рдоिрдХों рдФрд░ рдоिрд▓ рдоाрд▓िрдХों рдХे рдмीрдЪ рдХे рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдоें рдлंрд╕ рдЬाрддा рд╣ै, рдЬрд╣ाँ рджोрдиों рдкрдХ्рд╖ рдПрдХ-рджूрд╕рд░े рдХो рд╕рдордЭрдиे рдоें рдЕрд╕рдорд░्рде рд╣ैं। рдЗрд╕ рдмीрдЪ, рд░ॉрдмрд░्рдЯ рдХे рдк्рдпाрд░ рдХी рдХрдоी рдФрд░ рдЙрд╕рдХी рд╢рд░्рд▓ी рдоें рдмрдв़рддी рджिрд▓рдЪрд╕्рдкी рдХे рдХाрд░рдг рдХैрд░ोрд▓िрди рдХी рддрдмीрдпрдд рдмिрдЧрдб़рддी рдЪрд▓ी рдЬाрддी рд╣ै। рд╡рд╣ рдЕрдХेрд▓ाрдкрди рдФрд░ рдЕрд╡рд╕ाрдж рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХрд░рддी рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдЙрд╕рдХी рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдФрд░ рдоाрдирд╕िрдХ рд╕्рдеिрддि рдЦрд░ाрдм рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै। рдЙрд╕े рд▓рдЧрддा рд╣ै рдХि рд╡рд╣ рдорд░ рд░рд╣ी рд╣ै, рдФрд░ рдпрд╣ рдЙрд╕рдХे рдЪрд░िрдд्рд░ рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдоोрдб़ рд╣ै। рд╢рд░्рд▓ी рдЕрдкрдиी рджोрд╕्рддी рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдХैрд░ोрд▓िрди рдХो рд╕рд╣ाрд░ा рджेрдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХрд░рддी рд╣ै, рдЬрдмрдХि рдЦुрдж рднी рд░ॉрдмрд░्рдЯ рдХी рд╡्рдпाрд╡рд╕ाрдпिрдХ рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рдоें рдорджрдж рдХрд░рдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░рддी рд╣ै। рдпрд╣ рдЕрдиुрднाрдЧ рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдХ्рд░ांрддि рдХे рдоाрдирд╡ीрдп рд▓ाрдЧрддों рдФрд░ рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рдд्рд░ाрд╕рджिрдпों рдкрд░ рдЬोрд░ рджेрддा рд╣ै।

рдЕрдиुрднाрдЧ 4: рд░िрд╢्рддों рдХा рдЦुрд▓ाрд╕ा рдФрд░ рд▓ुрдИ рдоूрд░ рдХा рдкрд░िрдЪрдп

рдЗрд╕ рдЕрдиुрднाрдЧ рдоें рд░ॉрдмрд░्рдЯ рдоूрд░ рдкрд░ рдПрдХ рдЬाрдирд▓ेрд╡ा рд╣рдорд▓ा рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рд╡рд╣ рдЧंрднीрд░ рд░ूрдк рд╕े рдШाрдпрд▓ рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै। рдЗрд╕ рдШрдЯрдиा рдХे рдмाрдж, рд╡рд╣ рдЕрдкрдиी рдЧрд▓рддिрдпों рдФрд░ рдк्рд░ाрдердоिрдХрддाрдУं рдкрд░ рдЧंрднीрд░рддा рд╕े рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░рддा рд╣ै। рдЕрдкрдиे рдаीрдХ рд╣ोрдиे рдХे рджौрд░ाрди, рдЙрд╕े рдПрд╣рд╕ाрд╕ рд╣ोрддा рд╣ै рдХि рд╡рд╣ рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рдХैрд░ोрд▓िрди рд╕े рдк्рдпाрд░ рдХрд░рддा рд╣ै рдФрд░ рд╢рд░्рд▓ी рдХी рджौрд▓рдд рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдЙрд╕рдоें рдХोрдИ рдЧрд╣рд░ी рднाрд╡рдиा рдирд╣ीं рд░рдЦрддा। рд░ॉрдмрд░्рдЯ рдХो рдпрд╣ рднी рд╕рдордЭ рдЖрддा рд╣ै рдХि рд╢рд░्рд▓ी рдЙрд╕рд╕े рдк्рдпाрд░ рдирд╣ीं рдХрд░рддी।

рдЗрд╕ी рд╕рдордп, рд░ॉрдмрд░्рдЯ рдХे рдЫोрдЯे рднाрдИ, рд▓ुрдИ рдоूрд░ рдХा рдкрд░िрдЪрдп рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬो рд╢рд░्рд▓ी рдХा рдкूрд░्рд╡ рдЯ्рдпूрдЯрд░ рднी рд░рд╣ рдЪुрдХा рд╣ै। рд▓ुрдИ рдПрдХ рдмुрдж्рдзिрдоाрди рдФрд░ рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓ рд╡्рдпрдХ्рддि рд╣ै, рдФрд░ рдзीрд░े-рдзीрд░े рд╢рд░्рд▓ी рдХे рд╕ाрде рдЙрд╕рдХे рд░िрд╢्рддे рдХी рдЧрд╣рд░ाрдИ рд╕ाрдордиे рдЖрддी рд╣ै। рд╣ाрд▓ांрдХि рд▓ुрдИ рдХी рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдФрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕्рдеिрддि рд╢рд░्рд▓ी рд╕े рдХрдо рд╣ै, рд╢рд░्рд▓ी рдХो рдЙрд╕рдХी рдмौрдж्рдзिрдХ рдХ्рд╖рдорддा рдФрд░ рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рдЧुрдгों рдХे рдХाрд░рдг рдЙрд╕рдоें рдЖрдХрд░्рд╖рдг рдоिрд▓рддा рд╣ै।

рдХैрд░ोрд▓िрди рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдФрд░ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЦुрд▓ाрд╕ा рд╣ोрддा рд╣ै: рдЙрд╕े рдкрддा рдЪрд▓рддा рд╣ै рдХि рдоिрд╕ेрдЬ рдк्рд░ाрдпрд░, рдЬो рд╢рд░्рд▓ी рдХी рдЧрд╡рд░्рдиेंрд╕ рд╣ै, рдЙрд╕рдХी рд▓ंрдмे рд╕рдордп рд╕े рдЦोрдИ рд╣ुрдИ рдоाँ рд╣ै। рдЗрд╕ рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рдкुрдирд░्рдоिрд▓рди рд╕े рдХैрд░ोрд▓िрди рдХी рддрдмीрдпрдд рдоें рд╕ुрдзाрд░ рд╣ोрддा рд╣ै рдФрд░ рдЙрд╕े рдЬीрд╡рди рдоें рдПрдХ рдирдпा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдоिрд▓рддा рд╣ै। рдпрд╣ рдЕрдиुрднाрдЧ рд░िрд╢्рддों рдХी рдЬрдЯिрд▓рддाрдУं, рдкрд╣рдЪाрди рдХी рдЦोрдЬ рдФрд░ рдк्рд░ेрдо рдХी рд╢рдХ्рддि рдХो рдЙрдЬाрдЧрд░ рдХрд░рддा рд╣ै।

рдХिрд░рджाрд░ рдХा рдиाрдо рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ рдк्рд░ेрд░рдгाрдПँ
рд▓ुрдИ рдоूрд░ рд░ॉрдмрд░्рдЯ рдХा рдЫोрдЯा рднाрдИ, рдмुрдж्рдзिрдоाрди, рд╢िрдХ्рд╖िрдд, рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓, рдЖрдд्рдорд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ी (рдЕрдкрдиी рдХ्рд╖рдорддाрдУं рдоें), рдЯ्рдпूрдЯрд░। рд╡рд╣ рд╢рд░्рд▓ी рд╕े рдк्рдпाрд░ рдХрд░рддा рд╣ै рдФрд░ рдЕрдкрдиी рдмौрдж्рдзिрдХ рдХ्рд╖рдорддाрдУं рдФрд░ рд╕рдо्рдоाрди рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдЙрд╕े рдЖрдХрд░्рд╖िрдд рдХрд░рдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХрд░рддा рд╣ै, рди рдХि рдзрди рдпा рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕्рдеिрддि рд╕े। рд╢рд░्рд▓ी рдХा рд╕рдо्рдоाрди рдФрд░ рдк्рдпाрд░ рдкाрдиा, рдЕрдкрдиी рдмौрдж्рдзिрдХ рдХ्рд╖рдорддाрдУं рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рдиा, рдЕрдкрдиी рдкрд╣рдЪाрди рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиा, рд╕рдоाрдЬ рдоें рдЕрдкрдиी рдЬрдЧрд╣ рдмрдиाрдиा।
рдоिрд╕ेрдЬ рдк्рд░ाрдпрд░ рд╢рд░्рд▓ी рдХी рдкूрд░्рд╡ рдЧрд╡рд░्рдиेंрд╕, рд╢ांрдд, рд░рд╣рд╕्рдпрдордпी, рд╕्рдиेрд╣ी (рдЦाрд╕рдХрд░ рдХैрд░ोрд▓िрди рдХे рдк्рд░рддि), рдЕंрддрд░्рдоुрдЦी, рдЕрдкрдиे рдЕрддीрдд рдХे рджрд░्рдж рдХो рдЫुрдкाрдиे рд╡ाрд▓ी। рд╡рд╣ рдХैрд░ोрд▓िрди рдХी рдоाँ рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдЕрдкрдиे рдЕрддीрдд рдХे рдХाрд░рдг рдЙрд╕рд╕े рджूрд░ рд░рд╣ी рд╣ै। рдЕрдкрдиी рдмेрдЯी рдХैрд░ोрд▓िрди рдХे рд╕ाрде рдлिрд░ рд╕े рдЬुрдб़рдиा, рдЕрдкрдиी рдкिрдЫрд▓ी рдЧрд▓рддिрдпों рдХा рдк्рд░ाрдпрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиा, рдЕрдкрдиी рдмेрдЯी рдХो рдк्рдпाрд░ рдФрд░ рд╕рдорд░्рдерди рджेрдиा।

рдЕрдиुрднाрдЧ 5: рд╕рдоाрдкрди рдФрд░ рд╕рдоाрдзाрди

рдЕंрддिрдо рдЕрдиुрднाрдЧ рдоें рдХрд╣ाрдиी рдХे рд╕рднी рдзाрдЧे рдПрдХ рд╕ाрде рдЬुрдб़рддे рд╣ैं। рд╢рд░्рд▓ी рдФрд░ рд▓ुрдИ рдоूрд░ рдЖрдЦिрд░рдХाрд░ рдЕрдкрдиे рдк्рдпाрд░ рдХो рдХрдмूрд▓ рдХрд░рддे рд╣ैं। рд╢рд░्рд▓ी рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЕрдкेрдХ्рд╖ाрдУं рдХो рдзрддा рдмрддाрддी рд╣ै рдФрд░ рдПрдХ рдРрд╕े рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдЪुрдирддी рд╣ै рдЬिрд╕рдХी рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдФрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕्рдеिрддि рдЙрд╕рд╕े рдХрдо рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдЙрд╕рдХी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рднाрд╡рдиा рдФрд░ рд╕рдЪ्рдЪा рдк्рдпाрд░ рдХрд░рдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा рд╕ाрдмिрдд рд╣ोрддी рд╣ै। рд░ॉрдмрд░्рдЯ рдоूрд░, рдЕрдм рдЕрдкрдиी рднाрд╡рдиाрдУं рдХो рд▓ेрдХрд░ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ै, рдХैрд░ोрд▓िрди рдХो рд╢ाрджी рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рдкोрдЬ़ рдХрд░рддा рд╣ै, рдЬिрд╕े рд╡рд╣ рдЦुрд╢ी-рдЦुрд╢ी рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░ рд▓ेрддी рд╣ै।

рд▓ूрдбाрдЗрдЯ рд╕ंрдШрд░्рд╖ों рдХा рднी рд╕рдоाрдзाрди рд╣ोрддा рд╣ै। рд╣ाрд▓ांрдХि рд╕рднी рд╕рдорд╕्рдпाрдПं рддुрд░ंрдд рд╣рд▓ рдирд╣ीं рд╣ोрддीं, рдХुрдЫ рд╢्рд░рдоिрдХ рджूрд╕рд░ी рдЬрдЧрд╣ों рдкрд░ рдЪрд▓े рдЬाрддे рд╣ैं, рдФрд░ рд░ॉрдмрд░्рдЯ рдоूрд░ рдЕрдкрдиी рдоिрд▓ рдХो рджोрдмाрд░ा рдмрдиाрдиे рдХा рдлैрд╕рд▓ा рдХрд░рддा рд╣ै। рдЗрд╕ рдмाрд░, рд╢рд░्рд▓ी рдХी рд╡िрдд्рддीрдп рдорджрдж рд╕े, рд╡рд╣ рдЕрдкрдиे рд╢्рд░рдоिрдХों рдХे рдк्рд░рддि рдЕрдзिрдХ рдоाрдирд╡ीрдп рдФрд░ рд╕рд╣ाрдиुрднूрддिрдкूрд░्рдг рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рдЕрдкрдиाрддा рд╣ै। рдЙрдкрди्рдпाрд╕ рджोрд╣рд░ी рд╢ाрджी рдФрд░ рдк्рд░ेрдо рдХी рдЬीрдд рдХे рд╕ाрде рд╕рдоाрдк्рдд рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬрд╣ाँ рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рдЦुрд╢ी рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдФрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рдмाрдзाрдУं рдкрд░ рд╡िрдЬрдп рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рддी рд╣ै। рд░ॉрдмрд░्рдЯ рдФрд░ рдХैрд░ोрд▓िрди, рд╕ाрде рд╣ी рд╢рд░्рд▓ी рдФрд░ рд▓ुрдИ, рджोрдиों рдЕрдкрдиे-рдЕрдкрдиे рдк्рдпाрд░ рдФрд░ рдЦुрд╢ी рдХो рдкाрддे рд╣ैं, рдЬिрд╕рд╕े рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдФрд░ рд╕рдЪ्рдЪा рдк्рдпाрд░ рдЦोрдЬрдиे рдХी рдЙрдирдХी рдпाрдд्рд░ा рдкूрд░ी рд╣ोрддी рд╣ै।


рд╡िрдзा: рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЙрдкрди्рдпाрд╕, рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдЙрдкрди्рдпाрд╕, рд░ोрдоांрд╕ рдЙрдкрди्рдпाрд╕, рдорд╣िрд▓ा рдЕрдзिрдХाрд░ рдЙрдкрди्рдпाрд╕।

рд▓ेрдЦрдХ рдХे рдмाрд░े рдоें рдХुрдЫ рддрде्рдп:
рдЪाрд░्рд▓ोрдЯ рдм्рд░ोंрдЯे (1816-1855) рдПрдХ рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рдЙрдкрди्рдпाрд╕рдХाрд░ рдФрд░ рдХрд╡рдпिрдд्рд░ी рдеीं। рд╡рд╣ рдм्рд░ोंрдЯे рдмрд╣рдиों рдоें рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдеीं, рдЬिрдирдоें рдПрдоिрд▓ि рдм्рд░ोंрдЯे ('рд╡рд░्рдерд░िंрдЧ рд╣ाрдЗрдЯ्рд╕' рдХी рд▓ेрдЦिрдХा) рдФрд░ рдРрдиी рдм्рд░ोंрдЯे ('рдПрдЧ्рдиेрд╕ рдЧ्рд░े' рдХी рд▓ेрдЦिрдХा) рднी рд╢ाрдоिрд▓ рдеीं। рдЪाрд░्рд▓ोрдЯ рдм्рд░ोंрдЯे рдиे "рдХ्рдпूрд░рд░ рдмेрд▓" (Currer Bell) рдХे рдЙрдкрдиाрдо рд╕े рдЕрдкрдиे рд╢ुрд░ुрдЖрддी рдЙрдкрди्рдпाрд╕ рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдХिрдП рдеे। рдЙрдирдХा рд╕рдмрд╕े рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдЙрдкрди्рдпाрд╕ 'рдЬेрди рдЖрдпрд░' (Jane Eyre) рд╣ै, рдЬो 1847 рдоें рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ुрдЖ рдеा। рдЙрдирдХे рдЕрди्рдп рдЙрд▓्рд▓ेрдЦрдиीрдп рдХाрд░्рдпों рдоें 'рд╡िрд▓ेрдЯ' (Villette) рдФрд░ 'рдж рдк्рд░ोрдлेрд╕рд░' (The Professor) рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ैं। рдЙрдирдХा рд▓ेрдЦрди рдЕрдХ्рд╕рд░ рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХी рд╕्рдеिрддि, рд╡рд░्рдЧ рд╕ंрдШрд░्рд╖, рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдФрд░ рдиैрддिрдХрддा рдЬैрд╕े рд╡िрд╖рдпों рдкрд░ рдХेंрдж्рд░िрдд рд╣ोрддा рдеा।

рдиैрддिрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा:

  • рдорд╣िрд▓ा рд╕рд╢рдХ्рддिрдХрд░рдг рдФрд░ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा: рдЙрдкрди्рдпाрд╕ рдЗрд╕ рдмाрдд рдкрд░ рдЬोрд░ рджेрддा рд╣ै рдХि рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХो рд╕рдоाрдЬ рдХी рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рдЕрдкेрдХ्рд╖ाрдУं рд╕े рдкрд░े рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдФрд░ рдкрд╕ंрдж рдХा рдиिрдпंрдд्рд░рдг рд▓ेрдиा рдЪाрд╣िрдП। рд╢рд░्рд▓ी рдХी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рднाрд╡рдиा рдФрд░ рдХैрд░ोрд▓िрди рдХी рдЖрдд्рдордиिрд░्рднрд░рддा рдХी рдпाрдд्рд░ा рдЗрд╕рдХा рдк्рд░рдоाрдг рд╣ै।
  • рд╕рдЪ्рдЪे рдк्рдпाрд░ рдХी рд╢рдХ्рддि: рдпрд╣ рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ै рдХि рд╕рдЪ्рдЪा рдк्рдпाрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕्рдеिрддि, рдзрди рдпा рд╡рд░्рдЧ рдмाрдзाрдУं рд╕े рдкрд░े рд╣ोрддा рд╣ै। рд╢рд░्рд▓ी рдХा рд▓ुрдИ рдХो рдЪुрдирдиा рдФрд░ рд░ॉрдмрд░्рдЯ рдХा рдХैрд░ोрд▓िрди рдХो рдЪुрдирдиा рдЗрд╕ рд╡िрдЪाрд░ рдХो рдкुрд╖्рдЯ рдХрд░рддा рд╣ै।
  • рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдХ्рд░ांрддि рдХे рдоाрдирд╡ीрдп рдк्рд░рднाрд╡: рдЙрдкрди्рдпाрд╕ рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдк्рд░рдЧрддि рдХे рджौрд░ाрди рд╢्рд░рдоिрдХों рдФрд░ рдоिрд▓ рдоाрд▓िрдХों рджोрдиों рдХे рд╕ाрдордиे рдЖрдиे рд╡ाрд▓ी рдЬрдЯिрд▓рддाрдУं рдФрд░ рдоाрдирд╡ीрдп рд▓ाрдЧрддों рдХो рдЙрдЬाрдЧрд░ рдХрд░рддा рд╣ै, рд╕рд╣ाрдиुрднूрддि рдФрд░ рд╕рдордЭ рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдкрд░ рдЬोрд░ рджेрддा рд╣ै।
  • рд╕рдордЭौрддा рдФрд░ рд╕рд╣ाрдиुрднूрддि: рдпрд╣ рджिрдЦाрддा рд╣ै рдХि рдХैрд╕े рд╕ंрдШрд░्рд╖ों (рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдпा рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд) рдХो рдХेрд╡рд▓ рдмрд▓ рд╕े рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд╕рд╣ाрдиुрднूрддि, рд╕рдордЭ рдФрд░ рд╕рдордЭौрддे рд╕े рд╣рд▓ рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।

рдкुрд╕्рддрдХ рдХे рдмाрд░े рдоें рдХुрдЫ рд░ोрдЪрдХ рдмाрддें:

  • рдпрд╣ рдЙрдкрди्рдпाрд╕ 1848 рдоें рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ुрдЖ рдеा, рдФрд░ рдпрд╣ 1811-1812 рдХे рд▓ूрдбाрдЗрдЯ рджंрдЧों (Luddite riots) рдХे рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рд╕ंрджрд░्рдн рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ै, рдЬрдм рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдорд╢ीрдирд░ी рдХे рдЦिрд▓ाрдл рд╢्рд░рдоिрдХों рдиे рд╡िрд░ोрдз рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдХिрдпा рдеा।
  • рд╢рд░्рд▓ी рдХीрд▓्рдбрд░ (Shirley Keeldar) рдХा рдЪрд░िрдд्рд░ рдХрдеिрдд рддौрд░ рдкрд░ рдЪाрд░्рд▓ोрдЯ рдм्рд░ोंрдЯे рдХी рдмрд╣рди рдПрдоिрд▓ि рдм्рд░ोंрдЯे рд╕े рдк्рд░ेрд░िрдд рдеा, рдЬो 'рд╡рд░्рдерд░िंрдЧ рд╣ाрдЗрдЯ्рд╕' рдХी рд▓ेрдЦिрдХा рдеीं। рдЪाрд░्рд▓ोрдЯ рдиे рдЦुрдж рдХрд╣ा рдеा рдХि 'рд╢рд░्рд▓ी' рдоूрд▓ рд░ूрдк рд╕े рдПрдХ рдкुрд░ुрд╖ рдиाрдо рдеा, рдФрд░ рд╡рд╣ рдЪाрд╣рддी рдеीं рдХि рдПрдХ рдорд╣िрд▓ा рдХे рдкाрд╕ рд╡рд╣ рд╕ाрд░ी рд╢рдХ्рддि рд╣ो рдЬो рдЙрд╕ рд╕рдордп рдПрдХ рдкुрд░ुрд╖ рдХो рдоिрд▓ी рдеी।
  • 'рд╢рд░्рд▓ी' рдЪाрд░्рд▓ोрдЯ рдм्рд░ोंрдЯे рдХा рдПрдХрдоाрдд्рд░ рдЙрдкрди्рдпाрд╕ рд╣ै рдЬो рдкрд╣рд▓े рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рдмрдЬाрдп рддीрд╕рд░े рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рдмрд╣ुрд╡рдЪрди рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг (narrative perspective) рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рддा рд╣ै। рдЙрдирдХे рдЕрди्рдп рдЙрдкрди्рдпाрд╕ рдЬैрд╕े 'рдЬेрди рдЖрдпрд░' рдкрд╣рд▓े рд╡्рдпрдХ्рддि рдоें рд▓िрдЦे рдЧрдП рд╣ैं।
  • рдпрд╣ рдЪाрд░्рд▓ोрдЯ рдХा 'рдЬेрди рдЖрдпрд░' рдХे рдмाрдж рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ा рджूрд╕рд░ा рдЙрдкрди्рдпाрд╕ рдеा, рдФрд░ рдЗрд╕рдиे рд╕рдоाрдЬ рдФрд░ рд╡िрд╢ेрд╖рдХрд░ рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХी рд╕्рдеिрддि рдкрд░ рдЙрдирдХे рд╡िрдЪाрд░ों рдХो рдФрд░ рдЧрд╣рд░ाрдИ рд╕े рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХिрдпा।
  • рдпрд╣ рдЙрдкрди्рдпाрд╕ рдЙрд╕ рд╕рдордп рдХे рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдФрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рдоाрд╣ौрд▓ рдХा рдПрдХ рдЧрд╣рд░ा рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рддा рд╣ै, рдЬो рдЗрд╕े рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЯिрдк्рдкрдгी рдмрдиाрддा рд╣ै।